ओली प्रचण्डको सम्बन्ध धरापमा पार्ने एउटा मुद्धा

काठमाडौं ।
ओलीलाई छोडेर आफूलाई साथ दिन सुशील कोइरालाले राखेको आकर्षक प्रस्ताव प्रचण्डले ठाडै अस्वीकार गरेको धेरै भएको छैन । कोइरालाले प्रचण्डलाई आफूलाइ साथ दिए उपराष्ट्रपति सहित सभामुख र आकर्षक मन्त्रालय दिन तयार रहेको बताएका थिए । तर राष्ट्रियताको सवाल भन्दै प्रचण्डले कोइरालाको प्रस्ताव ठाडै अस्वीकार गरे ।

आगामी चुनावमा समेत एमाओवादीलाई फाइदा हुने भन्दै ओलीको साथ नदिन प्रचण्डलाई आग्रह गरेका थिए । तर प्रचण्डले भने तीन दलबीचको सहमति टुटाएर देशको भलो नहुने भन्दै विगतको भद्र सहमति अनुसार नै अगाडी बढ्न जवाफ दिएका थिए । ‌ओलीलाई प्रधानमन्त्री बनाउन संसदमा प्रस्तावक बसेका प्रचण्डले सुशील कोइरालालाई मलिन अनुहार बनाउने गरी भाषण गरेर कठोर टिप्पणी समेत गरे ।

राष्ट्रवादी मोर्चा बनाएर ओलीलाई प्रधानन्त्री बनाएका ओलीले अव आएर ओलीको रबैयाप्रति असन्तुष्टि जनाउन थालेका छन् । सरकार बनेको एक महिना वितिसक्दा पनि भारतले नाकाबन्दी नखोल्ने बरु कँसिलो बनाउँदै जाने संकेतकाबीच प्रचण्ड र ओलीकोबीचमा दरार पैदा हुने संकेत देखिएको छ । ओली सरकार बनाउन र उनकै सुविधाजनक राष्ट्रपति देखि मन्त्रीहरु सम्म बनाउन पनि सघाएका ओलीप्रति प्रचण्डको मोह भंग भएको संकेत उनको पछिल्लो ब्यवहारले गरेको छ ।

ओली आफ्नो अडानबाट टसमस नहुने तर मधेश समस्याका नाममा भारतले नाकबन्दी पनि लम्ब्याउँदै जाने परिस्थिति देखिएपछि ओलीको सार्वजनिक आलोचना गर्ने अवस्थामा आएका छन् । शनिबार मधेशी मोर्चाका नेतासँग प्रचण्डले भनेका थिए, ‘तपार्इंहरूका मुद्दालाई सम्बोधन गरौं भने यति छिट्टै कसरी सरकार गिराउनु ? नगरौं भने मुलुकको एकतामै अप्ठ्यारो परिसक्यो।’ प्रचण्डले ओलीको मधेश विरोधी ब्यवहारबाट आफू पनि आजित भएको समेत मधेशी नेताहरुले बताएका थिए । प्रचण्डलाई उद्धृत गर्दै ती नेताले भने, ‘ओलीको उग्र मधेसविरोधी नीतिप्रति तपाईंहरू मात्र नभएर म पनि असहमत छु। मैले पटकपटक उग्र मधेसविरोधी नीति त्याग्न प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गरिसकेको छु।’

उपराष्ट्रपतिको विषयमा झण्डै आमने सामने भएको ओली र प्रचण्डको इगो मधेशको मुद्धालाई लिएर टकरावहुँदै सम्बन्ध विच्छेदसम्म पुग्न सक्ने केही विश्लेषकहरुले बताएका छन् । उपराष्ट्रपतिको चुनाव अघि एमालेले पासाङलाई अस्वीकार गरे सरकारमा सहभागिताबारे समेत पुनर्विचार गर्ने चेतावनी एमाओवादी नेतृत्वले एमालेलाई दिएको थियो ।

१२ बैशाखको भूकम्प जानु अघी सम्म आक्रमक देखिएका प्रचण्ड भूकम्पपछिको राजनीतिक अवस्थामा निक्कै नरम र सम्झौता गर्ने मुडमा प्रस्तुत भए । यहीबीचमा उनी र उनले उठान गर्दै आएका मुद्धामा अति अनुदार मानिने एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग अनौठो मेल हुन पुग्यो र त्यही पृष्ठभूमिमा प्रमुख ४ दलबीच ८ प्रदेशको संघीयता बनाउने सहमति सहितको १६ बुँदे सहमतिमा हस्ताक्षर हुन पुग्यो ।

संघीयताका प्रदेशकै विषयमा अघिल्लो संविधानसभा विघटन गर्न तयार भएका प्रचण्डले दोश्रो संविधानसभामा आफ्नो कमजोर उपस्थितिलाई पनि अर्थपूर्ण पार्न सफल भएको दावी ८ प्रदेशको संघीयतामा निक्कै बलिया मानिएका कांग्रेस एमालेलाई सहमत गराएपछि गरे । तर उनले गरेको सहमतिले उनीसँगै आन्दोलनमा रहेका उनका सहकर्मी मधेशी नेताहरु भने रिसाएर सम्बन्ध विच्छेद गर्न पुगे । प्रचण्डको सोही निर्णयपछि उनी मधेशलाई ढाँट्ने र छल्ने नेताकोरुपमा चित्रित समेत भएका छन् । मधेशी नेताहरुले प्रचण्डले किन ब्यवहार बदले भनेर प्रश्न गर्ने गर्छन् ।

संविधानको दोश्रो निर्वचनपछि नै एमाओवादी र मधेशवादी दलका मागप्रति अति कठोर र अनुदार अभिब्यक्ति दिँदै आएका ओलीसँग भूकम्पपछि एका एक साँगठगाँठ गरेका प्रचण्ड अव आएर ओलीको त्यही अनुदार चरित्रका कारण प्रचण्डलाई ओलीसँग डिल गर्न कठिनाइ परेको छ । संविधान बनाउनु पूर्व भारत गएर आएका प्रचण्डले भारतले चाहेको जस्तै हिन्दु राष्ट्रको शब्दावली राख्ने र मधेशको आन्दोलनका मुद्धा समाधान गरेर मात्र संविधान जारी गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको बताइन्छ । तर संविधान जारी हुने मिति तय भएपछि त्यसलाई रोक्न काठमाडौं आएका भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीका विशेष दुतलाई प्रचण्ड र ओलीले प्रयोग गरेको भाषा र ब्यवहारले दिल्ली ठुस्किएको छ ।

विगतमा प्रचण्डका अति निकट मानिने राजनीतिक विश्लेषक तथा साहित्यकार खगेन्द्र संग्रौला र पत्रकार किशोर नेपाल सम्मले मधेश आन्दोलन चर्किनुमा प्रधानमन्त्री केपी ओली र एमाओवादी अध्यक्ष प्रचण्को हात रहेको टिप्पणी गर्न थालेपछि प्रचण्ड तनावमा छन् । मधेशकै कारण देखाएर भारतीय नाकाबन्दी लम्बिने र मधेशीहरुको पराया बनिरहनु परेको अवस्थामा ओलीका कारण मधेश समस्या समाधानमा समेत ठोस कदम चाल्न नसक्ने अवस्था आएपछि ओलीसँगको सम्बन्धबारे गम्भिर समीक्षा गर्ने चरणमा पुगेको उनी निकट एक नेताले नेपाली हेडलाइन्सलाई बताए ।

प्रचण्डले ओली सरकार ढले पनि ढलोस् भन्ने स्टाइलमा नयाँ निर्णय लिएर मधेश मुद्धा सम्बोधन गर्ने र भारतीय नाकाबन्दी पनि खुलाउने रणनीति अघि सारेमा ओली सरकार ढल्ने मात्र होइन देशकै राजनीतिमा फरक किसिमले उथल पुथल पनि हुन सक्छ ।
sajhaonlinepatrika